Bei za mafuta duniani zimeendelea kuonyesha mabadiliko makubwa, huku bei za petroli na dizeli zikiongezeka katika masoko mbalimbali kufuatia kuvurugika kwa usafirishaji kupitia Mlango Bahari wa Hormuz na kupanda kwa bei ya mafuta ghafi ya Brent hadi zaidi ya Dola 100 kwa pipa.

Nchini Marekani, bei ya wastani ya petroli ya kawaida imefikia Dola 4.157 kwa gallon Septemba 7, 2026, kutoka Dola 4.006 Agosti 10 na Dola 4.071 Agosti 31. Kwa upande wa dizeli, bei imepanda kutoka Dola 5.257 kwa gallon Agosti 10 hadi Dola 5.967 Septemba 7, sawa na ongezeko la takribani asilimia 13.5 ndani ya mwezi mmoja. Bei hiyo ni sawa na takribani Sh4,160 kwa lita.

Afrika Kusini nayo imeanza Septemba kwa ongezeko la bei za mafuta, ambapo petroli imeongezwa kwa R1.29 kwa lita, sawa na takribani Sh210. Dizeli imeongezeka kwa kati ya R2.94 na R3.15 kwa lita, sawa na takribani Sh485 hadi Sh520. Nchini humo, bei za mafuta hurekebishwa kila mwezi kwa kuzingatia mwenendo wa bei za mafuta katika soko la dunia, thamani ya Rand na gharama nyingine za soko.

Nchini Nigeria, mzalishaji mkubwa wa mafuta barani Afrika, kupanda kwa bei ya mafuta ghafi na bidhaa za petroli zilizosafishwa kunaendelea kuongeza shinikizo katika soko la ndani. Hali hiyo imeifanya Nigeria kuwa miongoni mwa masoko ya Afrika yanayofuatiliwa kwa karibu wakati bei za mafuta duniani zikisukumwa na hofu ya upungufu wa usambazaji kutoka Mashariki ya Kati.

Mabadiliko hayo yanatokea wakati bei ya Brent ikiwa karibu Dola 101 kwa pipa, ikiwa imepanda kwa takribani asilimia 30 kutoka viwango vya chini vilivyorekodiwa mwanzoni mwa Agosti.

Mlango Bahari wa Hormuz ni njia muhimu katika biashara ya nishati duniani, ambapo kabla ya mzozo wa sasa ulikuwa ukipitisha karibu asilimia 20 ya mafuta na gesi inayouzwa duniani. Hata hivyo, usafirishaji umekuwa ukikabiliwa na changamoto kutokana na mashambulizi dhidi ya meli na kuongezeka kwa mvutano kati ya Marekani na Iran.

Hali hiyo inaendelea kuongeza shinikizo kwa nchi zinazoagiza mafuta, huku kukiwa na uwezekano wa bei kuendelea kupanda katika mizunguko ijayo endapo usafirishaji kupitia Hormuz hautarejea katika hali ya kawaida na bei ya Brent itaendelea kubaki juu ya Dola 100 kwa pipa.